Menu Akkoordenleer
Toonladder Maken

Schema van Toonladder
Toonladder van C t/m B
Vingerzetting
Majeur Akkoorden

Mineur Akkoorden
Vermindert septiem (7)
Cm7
CMaj7 (CMajeur7)

C+ of Caug

Csus4 of Csus
Cdim of Co
C9 of Cnone
C11 of C13
Cm7/5mol (Semi Dim)
Slotwoord met een Tip!
Ezelsbruggetje
Akkoordenleer
Akkoorden gebruik je o.a om de begeleiding aan te sturen ,
je doet dat met je linkerhand.
Om akkoorden te leren moet je weten waar ze vandaan
komen en hoe ze ontstaan.
Alle akkoorden worden gemaakt van een toonladder, als
je het akkoord C moet maken, doe je dat van de toonladder
C en als je een G akkoord.
Dus met andere woorden je maakt een akkoord altijd van
de toonladder van het gevraagde.
Met "het gevraagde"bedoel ik de eerste letter van je akkoord.


Toonladder Maken

Een toonladder bestaat uit: 2 Hele trappen, 1 Halve trap, 3 Hele trappen, 1 Halve trap= Octaaf ( Octaaf= 8)
Een hele trap is b.v. van C naar D, of van D naar E, maar van E naar F is een halve trap.
Waarom is dat zo:
Tussen de andere 2 voorbeelden zit een zwarte toets en tussen E en F niet!
Dus strikt genomen zijn de afstanden van C naar Cis en van Cis naar D enz. allemaal Halve trappen.
Wel is het natuurlijk zo, dat iedere zwarte toets 2 benamingen heeft, een Kruis en een Mol naam.
Vandaar dat ik dat op het voorbeeld hier onder, aan het begin en aan het eind van het onderstaande
toetsenbord nog even laat zien.
De Is klanken zijn kruizen en alle Es klanken zijn mollen.

Een Keyboard kan je denkbeeldig in 2 delen verdelen, want zo wordt hij de meeste tijd gebruikt.
Een ritme gedeelte voor de linkerhand, dat is op je keyboard gezien, tot de derde C van
links hoewel daar toch meestal de lage B, A en G aan toe gevoegd worden.
De rest is voor de rechterhand (solo gedeelte).
Wat we hier bespreken is dus uitsluitend het linker gedeelte.
Voor de duidelijkheid, het klavier wat je hier onder ziet is niet compleet hij mist aan de
linkerkant één octaaf (8 toetsen).
Met andere woorden hij begint aan de linkerkant op de tweede C.

Ritme Gedeelte..Solo gedeelte.................................................

Naar Boven

Schema van de Toonladder van C

Zoals je hier boven ziet, is er een wezenlijk verschil tussen toetsen en trappen.
Er zijn dus 7 trappen en 8 toetsen, dat komt dat als je de trappen uit rekent je de eerste
niet mee rekent (de toets waar je op start)!
Maar als je de toetsen nummert telt de eerste wel mee.
Nu kan je in principe je eerste akkoord gaan uit rekenen, we beginnen met het grondakkoord
in dit geval het C Majeur.
Het is eigenlijk een éénvoudige rekensom, als je de eerste, de derde en de vijfde Toets (de nummers)
neemt van de toonladder van C krijg je het grondakkoord C of te wel C-E-G .
Dus C Maj. is C-E-G.
Daar zijn dan nog 2 omkeringen van, de eerste is E-G-C en de tweede is G-C-E.
Ze zitten er dan wel alle drie in, alleen de volgorde is veranderd dat noem je dan een omkering.

Een omkering van een akkoord is een veranderde volgorde van toetsen van het grondakkoord.
Bijvoorbeeld, het grondakkoord C=C-E-G
De eerste omkering is dan E-G-C en de tweede omkering =G-C-E.
Je ziet bij dit voorbeeld dat steeds de laagste toon verhuist helemaal naar de voorkant, dat
is ook het principe van een omkering.

Je vraagt je af welke C je dan moet spelen, nu dat wordt bijna in alle gevallen in de bladmuziek
waar van je speelt weer gegeven.
Als het niet aangegeven is in je bladmuziek neem je de dichtbijzijnde volgorde in het
gedeelte waar je op dat moment je akkoorden pakt.

De C waar je meestal mee begint is G-C-E en je gebruikt daarvoor vinger 5-2-1.
Met vingerzetting bedoel ik, dat het gebruikelijk is dat je denkbeeldig je vingers nummert.
Duim=1, wijsvinger=2, middelvinger=3, ringvinger=4 en pink=5.
Voor ieder akkoord is een aparte vingerzetting waar je, je strikt aan moet houden.
Wat ik nu met de toonladder van C gedaan heb, kan natuurlijk met alle andere toonladders ook!
Ik zal hier onder de toonladders van C t/m B geven, maar je kan ze ook zelf proberen uit te rekenen
dat is een goede oefening.
Je kan ze daarna altijd vergelijken met de toonladders hier onder.


Naar Boven

Toonladder van C tot en met B

C=c-d-e-f-g-a-b-C
D=d-e-fis-g-a-b-cis-d
E=e-fis-gis-a-b-cis-dis-e
F=f-g-a-bes-c-d-e-f
G g-a-b-c-d-e-fis-g
A=a-b-cis-d-e-fis-gis-a
B=b-cis-dis-e-fis-gis-ais-b

Naar Boven

Bes=bes-c-d-es-f-g-a-bes
Des=des-es-f-ges-as-bes-c-des
Es=es-f-g-as=bes-c-d-es
Ges=ges-as-bes-b-des-es-f-ges
As=as-bes-c-des-es-f-g-as

Vingerzetting

Vingerzetting is onontbeerlijk in de muziek, als je wat meer akkoorden geleerd hebt zal je
merken dat alle vingerzettingen als een puzzel in elkaar passen.
Dat geldt zowel voor de linker als de rechterhand, dus is het heel belangrijk dat je geen verkeerde
vingerzetting leert!
De Nummering van de vingerzetting zijn in de muziekleer voor beide handen hetzelfde!

Duim=1
Wijsvinger=2
Middelvinger=3
Ringvinger=4
Pink=5

BelangrijkVoor de duidelijkheid, ik zet vanaf nu alle vingerzettingen in de volgorde van pakken!
Dus als ik omschrijf: C=G-C-E / vingerzetting=5-2-1 bedoel ik dat je de G moet pakken met vinger 5,
de C moet pakken met vinger 2 en de E moet pakken met vinger 1.
De eerste toets die ik dan omschrijf is dan altijd de laagste toets (laagste klank), oftewel die daar
opvolgt is altijd hoger, en die daar opvolgt is ook weer hoger enz. enz.



Naar Boven

Majeur Akkoorden

Dan nu de Majeur akkoorden, want die zal je over het algemeen het eerste gaan gebruiken.
Dus voor de duidelijkheid, ik geef het grondakkoord daarna de omkering waar je mee gaat beginnen
(startomkering).
Vervolgen geef ik de vingerzetting van die omkering er achter aan!
Het C Majeur wordt gemaakt van de eerste toets, plus de derde toets, plus de vijfde toets van de
toonladder C.
Akkoorden moet je altijd van de toonladder van het gevraagde maken, met het gevraagde
bedoel ik de eerste letter van je akkoord!
Dat is in dit geval dus C.

Eerste=C
Derde=E
Vijfde=G

C=Grondakkoord=C-E-G, Startomkering=G-C-E / Vingerz. van de startomk.=5-2-1

D=Grondakkoord=D-Fis-A, Startomkering=Fis-A-D/ Vingerz. van de startomk. t= 5-3-1

E=Grondakkoord=E-Gis-B, Startomkering=Gis-B-E / Vingerz. van de startomk. =5-3-1

F=Grondakkoord=F-A-C, Startomkering=A-C-F / Vingerz. van de startomk. =4-2-1

G=Grondakkoord=G-B-D, Startomkering=G-B-D / Vingerz. van de startomk.= 5-3-1

A=Grondakkoord=A-Cis-E, Startomkering=A-Cis-E / Vingerz. van de startomk.= 5-3-1 (4-2-1)

B=Grondakkoord=B-Dis-Fis,Startomkering=Fis-B-Dis/ Vingerz. van de startomk.=5-2-1

Bes=Grondakk.=Bes-D-F, Startomkering=Bes-D-F / Vingerz. van de startomk. =3-2-1

Des=Grondakk.=Des-F-As, Startomkering=As-Des-F/Vingerz. van de startomk. =5-2-1

Es=Grondakk.=Es-G-Bes, Startomkering=G-Bes-Es/Vingerz. van de startomk.=5-3-1

Ges=Gronakk.=Ges-Bes-Des,Startomk.=Ges-bes-Des/Vingerz. van de startomk.=5-3-1

As=Grondakk.=As-C-Es, Startomkering=As-C-Es /Vingerz. van de startomk. =4-2-1(5-3-1)



Je kan nu van iedere toonladder de eerste plus de derde plus de vijfde Toets nemen en het Majeur
akkoord maken.
Probeer deze oefening te doen, zodat je een beetje vertrouwd raakt met de materie!
Zoals je hier boven ziet zijn er 4 akkoorden, de G,A ,Ges en de As hetzelfde bij het grondakkoord, en
het startakkoord.
Dat is niet verkeerd, maar je gaat toevallig in de grondstelling starten!
En bij het akkoord A en As staan 2 vingerzettingen, dat zijn de enigste 2 akkoord die, dat hebben.
Hier heb je een keuze mogelijkheid welke vingers je wilt gebruiken voor dit akkoord.
Let wel op, als je een keus gemaakt hebt moet je daar wel bij blijven!!
Buiten de Majeur akkoorden zijn er nog legio andere akkoord mogelijkheden, een aantal hier van
zal ik bespreken.
Ik zal dan uit leggen hoe je ze uit rekent, en welke vingerzetting je ervoor moet gebruiken.



BelangrijkAls ik het over een Startomkering heb, Dan is dat het akkoord waar je mee gaat beginnen.
Dus als er bijv. een C gevraagd wordt, speel je G-C-E want dat is het eerste C akkoord
wat je leert in je studie!

Naar Boven

Mineur Akkoorden

Het mineur akkoord, meestal afgekort met een kleine letter m.
De mineur klank in een akkoord is altijd de derde toets die je een halve toonsoort moet verlagen (mol).

Dit akkoord wordt gemaakt van de eerste toets, plus de derde toets een halve toonsoort
verlaagd (mol) plus de vijfde toets van de toonladder van het gevraagde.

Het gevraagde is altijd de eerste letter van het akkoord wat je gaat maken!

Dus Cm bestaat uit:
De eerste toets, plus de derde toets min een halve plus de vijfde toets van de toonladder C.

We maken immers een Cm, dan moet je die maken van de toonladder C!
Moet je een Gm maken, dan doe je dat van de G toonladder enz. enz.
Dus ieder akkoord wordt van het gevraagde (1e letter van je akkoord) gemaakt
Eerste=C
Derde=Es (E min een halve)
Vijfde=G

Het Cm=C-Es-G en de omkering die je het eerste gaat gebruiken is: G-C-Es /vingerzetting 5-2-1
Vergeet niet dat je altijd eerst het akkoord uit moet rekenen van de toonladder.
Daarna kan je pas de omkering gaan maken die je nodig hebt!
Anders is de kans erg groot dat er fouten ontstaan.
Hier onder vind je de rest van de mineur akkoorden, dat wil zeggen de omkeringen waar je het
eerst mee zal gaan spelen.


Cm=G-C-Es vingerz.=5-2-1
Dm=A-D-F vingerz.=4-2-1
Em=G-B-E vingerz.=5-3-1
Fm=As-C-F vingerz.=4-2-1
Gm=G-Bes-D vingerz.=5-3-1
Am=A-C-E vingerz.=5-3-1 (4-2-1)
Bm=Fis-B-D vingerz.=5-2-1


Naar Boven

Bes m=Bes-Des-F Vingerz,=3-2-1
Des m=As-Des-E Vingerz.=4-2-1 (5-3-1)
Es m =Ges-Bes-Es Vingerz.=5-3-1
Ges m = Ges-A-Des Vingerz. = 5-3-1
As m =As-B-Es Vingerz=4-2-1

Verminderd Septiem Akkoorden

De uitleg voor het woord Verminderd in dit geval is Een halve toonsoort verlagen oftewel mol.
De uitleg voor het woord Septiem is in de muziek het cijfer (toets) zeven.
C7=Eerste toets, plus derde toets, plus vijfde toets, plus zevende toets min een halve
toonsoort (de zevende dus mol) van de toonladder.
De zevende (septiem) is dus de enigste die vermindert wordt met een halve toonsoort, met
de andere gebeurt dus helemaal niets.

Het grondakkoord C7 ziet er als volgt uit: C-E-G-Bes.
Eerste=C
Derde=E
Vijfde=G
Zevende=Bes (B min een halve)

C7=C-E-G-Bes ,de omkering waar je over het algemeen mee gaat beginnen=G-Bes-C-E /
De vingerzetting is 5-3-2-1
In Beide zitten de noten er dus allemaal in, alleen de laatste die ik neer gezet heb is
de omkering waar je over hetalgemeen mee begint.
Probeer nu als oefening zelf de andere septiem akkoorden uit te rekenen!

Klik hier om de antwoorden te vinden.

Zo zie je maar, het zijn allemaal kleine rekensommetjes, die je moet maken om je akkoorden
uit te rekenen!
Maar er zijn wel heel veel verschillende mogelijkheden, om je akkoorden uit te rekenen.
Een aantal daarvan zal ik hier onder nog behandelen.



Naar Boven

C mineur 7 Akkoord
De mineur klank in een akkoord is altijd de derde toets die je een halve toonsoort moet verlagen (mol).
Cm7=eerste toets, plus derde toets min een halve (mol), plus vijfde toets, plus zevende min een
halve (mol).
Eerste=C
Derde=Es (E min een halve)
Vijfde=G
Zevende=Bes (B min een halve)
Het grondakkoord Cm7=C-Es-G-Bes.
En de omkering waar je mee gaat beginnen is G-Bes-C-Es (Vingerzetting 5-3-2-1)
Probeer nu als oefening de andere mineur septiem akkoorden uit te rekenen.

Klik hier om de antwoorden te vinden.



Naar Boven

C Majeur 7 Akkoord
C Maj7=eerste toets, plus derde toets, plus vijfde toets, plus zevende toets.
Bij een Majeur akkoord wordt niets verlaagd, alle toetsen blijven gewoon zoals ze in de
toonladder staan!

Eerste=C
Derde=E
Vijfde=G
Zevende=B

Het Grondakkoord CMaj.7=C-E-G-B
De omkering waar je mee start is G-B-C-E/ Vingerzetting 5-3-2-1
Probeer nu als oefening de andere Majeur zeven akkoorden te maken.

Klik hier om de antwoorden te vinden.


Naar Boven

C plus of C aug Akkoord

De C+, of Caug. is hetzelfde, beide uitdrukkingen worden in de muziek gebruikt afhankelijk waar
de schrijver de voorkeur aan geeft.
Beide zijn dus goed en betekenen hetzelfde!
C+ of Caug akkoord wordt ook wel een overmalig akkoord genoemd en bestaat uit:
de eerste toets, plus de derde toets, plus de vijfde toets een halve verhoogd (kruis).
Dus alleen de vijfde toets wordt een halve toonhoogte verhoogd, met de andere gebeurt er niets!
Eerste=C
Derde=E
Vijfde=Gis ( G plus een halve)
Dus C+ (Caug)=C-E-gis en de bruikbare omkering ,C+=Gis-C-E / vingerzetting=5-2-1
Probeer nu als oefening de andere C+ (Caug) akkoorden te maken.

Klik hier om de antwoorden te vinden.


Naar Boven

Csus4 of Csus Akkoord

Ook hier zijn beide namen goed en afhankelijk van de schrijver.
Het Csus4 bestaat uit: de eerste toets, plus de vierde toets, plus de vijfde toets.
Een van de weinige akkoorden waar niet standaard eerst het grondakkoord (1e+3e+5e) voor
gebruikt wordt!
Eerste=C
Vierde=F
Vijfde=G
Dus C sus4 (Csus)=C-F-G en de bruikbare omkering, Csus4=G-C-F / vingerzetting=5-2-1
Probeer nu als oefening de andere Csus4 (Csus) akkoorden te maken.

Klik hier om de antwoorden te vinden.


Naar Boven


Cdim of Co Akkoord

Zo zie je maar, ook dit akkoord mag met twee namen geschreven worden.
Als je wat verder in je studie bent ga je ook dit akkoord gebruiken trouwens een heel mooi akkoord.
Het Cdim (Co ) bestaat uit: de eerste toets, plus de derde toets min een halve (mol), de vijfde
toets min een halve (mol), plus de zesde toets.
Eerste=C
Derde=Es ( E min een halve)
Vijfde=Ges ( G min een halve)
Zesde=A
Dus Cdim (Co )=C-Es-Ges-A en de bruikbare omkering, Cdim=Ges-A-C-Es / vingerzetting=5-3-2-1
Probeer ook hier weer de andere akkoorden te maken als oefening.

Klik hier om de antwoorden te vinden.


Naar Boven

C 9 of C none Akkoord
Ja, en weer een akkoord die twee namen heeft.
Het C9 (C none) bestaat uit: de eerste toets, plus de derde toets, plus de vijfde toets,
plus de negende toets ( de tweede)

Als je door telt op je keyboard zal je zien dat de negende toets dezelfde is als de tweede toets.
Wanneer je dus dit akkoord speelt, mag je voor de negende toets gewoon de tweede
toets gebruiken.
Anders zou je dit akkoord nooit met één hand kunnen pakken!
Dat is alleen zo als je akkoorden speelt op een keyboard, op een piano mag je zo niet
denken dan moet je de negende toets gewoon aanslaan met je andere hand.

Nu het akkoord:
Eerste=C Eerste=C
Derde=E Oftewel Tweede=D (negende)
Vijfde=G Derde=E
Negende=D ( tweede ) Vijfde=G

De tweede rij is de volgorde die je wel pakken kan met één hand (dus voor keyboardspelers).
Dus C9 (C none)=C-D-E-G en de bruikbare omkering, C9=G-C-D-E / vingerzetting=5 3 2 1
Probeer ook hier weer de andere akkoorden te maken als oefening.

Klik hier om de antwoorden te vinden.


Naar Boven

De C11 of de C13

Kom je een akkoord tegen waar bijvoorbeeld het cijfer 11 of 13 in staat, dan geldt eigenlijk
hetzelfde als voor een 9 (none akkoord).
Ook dan tel je door na het eerste oktaaf, oftewel bij de toonladder van C is C toets 1 maar ook toets 8.
Toets D is dan 9,
E= 10
F is 11 (is ook de vierde toets)
G is 12
A=13 (is ook de zesde toets)enz....enz.
Dat ze ook de vierde en zesde toets zijn geldt alleen bij Keyboard spelen en niet bij piano spelen.
Net als bij het none akkoord!
Want als je keyboard speelt heb je maar een hand om je akkoord te spelen, en bij piano spelen is
het gebruikelijk dat je dan voor de verre toets gewoon de rechter hand gebruikt.
Dus als je keyboard leert zal je de elfde of de dertiende gewoon tussen de toetsen van je akkoord moeten zetten.

Je zet dan de 11 of de 13 tussen de toetsen van je grondakkoord van het gevraagde.

C11= eerste, derde vijfde en elfde (vierde)toets=C-E-F-G
C13=eerste, derde, vijfde en dertiende (zesde)toets=C-E-G-A

Ga nu terug naar de toonladders en reken zelf deze akkoorden uit, handig is om ze even op
te schrijven zodat je ze later snel weer hebt als je er eentje nodig hebt.
Ik zet van deze akkoorden geen antwoorden neer, want als je ze op je keyboard uit probeert
nadat je ze uitgerekend hebt, kan je snel zien of je het goed gedaan hebt.
Ik denk, je bent nu zo ver dat, dat makkelijk te doen is en deze is niet moeilijk.

Naar Boven

Cm7/5mol (Semi dim)
Tenslotte doe ik er nog eentje bij, dat is het Cm7/5mol, ook wel het Semi dim akkoord genoemd.
Deze wordt heel veel gebruikt in de moderne muziek en is een zeer mooi akkoord.

Je rekent hem als volgt uit:
Cm7/5mol= eerste toets, plus derde toets (mol), plus vijfde toets (mol) plus zevende toets (mol).
De eerste is de grondtoon van het gevraagde, in dit geval C.
De derde is een halve verlaagd omdat er mineur gevraagd wordt.
De vijfde is een halve verlaagd omdat er achter de schuine streep bij de akkoordaanduiding 5mol staat.
De zevende is een halve verlaagd omdat er naar een Verminderd septien gevraagd wordt.

Nu het akkoord:
Eerste=C
Derde=Es (mol)
Vijfde=Ges (mol)
Zevende=Bes (mol)
Dus, Cm7/5mol=C-Es-Ges-Bes

Als er geen akkoorden omschreven zijn in je muziek, dan kan je niet zien welke omkering je nu
moet gebruiken.
In zo'n geval neem je de dichts bijzijnde omkering in het gedeelte waar je al je akkoorden op dat moment aan het spelen bent.
Probeer ook hier weer de andere akkoorden te maken als oefening.

Klik hier om de antwoorden te vinden.

Naar Boven

Slotwoord met een Tip
Als je tot hier geleerd hebt, heb je al een behoorlijke kennis van de akkoordenleer.
Schrik dan niet als je een keer veel aanduidingen achter een grondakkoord ziet staan, maar ga
het dan stap voor stap uitrekenen met deze theorie.
Reken altijd eerst het grondakkoord uit!

Bijvoorbeeld, C m Maj7/11
Van de toonladder van C is dat:
Grondakkoord=C-E-G
de kleine m is mineur dus de E wordt Es, Cm=C-Es-G
Nu de Ma7, is de zevende er aan toegevoegd, Cm Maj7=C-Es-G-B
De laatste stap, dat is de aanduiding van het cijfer 11, de elfde toets is F.
Zet de elfde toets tussen de andere die je al had uitgerekend, dan is de uitkomst:
Cm Maj7/11=C-Es-F-G-B

Naar Boven

Ezelsbruggetje:
Als je een mol akkoord tegenkomt wat je niet weet, doe dan het volgende:
Reken eerst de eerst letter uit, doe de uitkomst daarvan (alle noten) een halve toonsoort omlaag
en je hebt het mol akkoord gemaakt!
Voorbeeld: er wordt gevraagd naar het akkoord Ges (G mol), dan is het G akkoord G-B-D.
Doe je die alle drie een halve toonsoort omlaag dan krijg je Ges-Bes-Des dat is dan dus G mol.

Voor een kruis akkoord geldt precies het omgekeerde.
Voorbeeld: er wordt gevraagd naar het akkoord Gis (G kruis), dan is het G akkoord G-B-D.
Doe je die alle drie een halve toonsoort omhoog dan krijg je Gis-C-Dis dat is dan dus G kruis.

BelangrijkHeb je een mol of kruis akkoord met4 toetsen, geldt dezelfde materie,
alleen doe je dan alle 4 toetsen een halve omlaag, of omhoog.

Natuurlijk kan je ze ook op de traditionele manier uitrekenen, van de desbetreffende mol of kruistoonladder.
Het ezelsbruggetje is bedoelt als een extra hulpje voor als je even het mol of kruis akkoord
niet zo gauw weet en wel lekker je song wilt spelen.

Natuurlijk zijn er nog veel meer varianten van akkoorden, maar wat ik hier uitgelegd heb
kan je voorlopig vooruit.
Al deze rekenvoorbeelden in C kan je toepassen op alle toonladders.
Dus je eigen akkoorden uitrekenen.

Wat je wel moet weten dan, is dat niet automatisch de vingerzetting ook hetzelfde is!
De vingerzetting die ik bij C gegeven heb, telt alleen maar voor C.
Er zijn echter theorieboekjes van akkoordenleer te koop, bij de speciaalzaken waar je de
vingerzetting voor de andere akkoorden ongetwijfeld in terug kan vinden.


Ik hoop dat deze uitleg voorlopig genoeg is, als u nog vragen heeft,
kunt u uw vraag stellen via het contact formulier van deze website.

Verder wens ik jullie veel speelplezier toe op je keyboard.

Groetjes Gre

Naar Boven

© Gre Hulspas 2012 All Rights Reserverd.